Điều trị viêm đa dây thần kinh theo đông và tây y

Bệnh viêm đa dây thần kinh là gì? 

Viêm đa dây thần kinh xảy ra khi các dây thần kinh ngoại biên bị tổn thương do chấn thương, nhiễm trùng, cũng có thể là do rối loạn chuyển hóa, hay bất cứ các bất thường di truyền nào khác, hoặc do tiếp xúc với chất độc và một nguyên nhân phổ biến nhất trong thực tế là bệnh tiểu đường. 

Nguyên nhân gây nên bệnh

Thực sự đây không phải là một bệnh lý, viêm đa dây thần kinh phần lớn là hệ quả tổn thương trên thần kinh của nhiều bệnh lý khác nhau trong cơ thể. Cụ thể là:

• Bệnh lý tự miễn: Hội chứng Sjogren, Lupus ban đỏ hệ thống, viêm khớp dạng thấp, hội chứng Guillain-Barre, viêm đa dây thần kinh mãn tính và viêm mạch máu;
• Bệnh đái tháo đường: Hơn một nửa số người mắc bệnh tiểu đường lâu năm sẽ gặp biến chứng viêm đa dây thần kinh ngoại biên. Không chỉ thế, biến chứng này còn làm bàn chân dễ lở loét nhiễm trùng và rất lâu lành, đôi khi phải đoạn chi;
• Nhiễm trùng: Do các tác nhân virus hoặc vi khuẩn, bao gồm bệnh Lyme, bệnh Zona, virus Epstein-Barr, viêm gan B và viêm gan C, bệnh phong, bạch hầu và HIV;
• Rối loạn di truyền: Các rối loạn nhiễm sắc thể bẩm sinh như bệnh Charcot-Marie-Tooth;
• U bướu: Các khối tăng sinh bất thường hay ung thư (ác tính) đều có thể hình thành và phát triển trên các dây thần kinh ngoại biên. Ngoài ra, viêm đa dây thần kinh còn là hệ quả do một số bệnh lý ung thư tại những cơ quan khác di căn đến hay do các phản ứng miễn dịch của cơ thể trong hội chứng cận ung;
• Rối loạn tủy xương: Do sản xuất và giải phóng ra các protein bất thường trong máu (giao tử đơn dòng), là một dạng ung thư xương, ung thư hạch và bệnh amyloidosis.
• Những bệnh lý khác: Bệnh thận, bệnh gan, rối loạn mô liên kết, suy giáp....

Bên cạnh đó, viêm đa dây thần kinh còn do nhiều nguyên nhân khác như:

• Nghiện rượu: Chế độ ăn uống kém, suy dinh dưỡng ở những người nghiện rượu có thể dẫn đến thiếu hụt các vitamin thiết yếu như vitamin B;
• Tiếp xúc với chất độc: Các chất độc hại bao gồm hóa chất công nghiệp và kim loại nặng như chì, thủy ngân;
• Thuốc: Một số loại thuốc, đặc biệt là những thuốc được sử dụng để điều trị ung thư, có thể gây ra bệnh thần kinh ngoại biên;
• Chấn thương hoặc các tác động mạnh trên dây thần kinh: Chấn thương như sau tai nạn xe cơ giới, té ngã hoặc luyện tập thể thao, có thể làm cắt đứt hoặc làm tổn thương dây thần kinh ngoại biên;
• Thiếu vitamin: Các vitamin nhóm B - bao gồm vitamin B1, vitamin B6 và vitamin B12, vitamin E rất quan trọng đối với sức khỏe thần kinh.

Trong một số trường hợp cụ thể, nếu đã tích cực tìm kiếm nhưng không phát hiện được nguyên nhân có thể kết luận là viêm đa dây thần kinh vô căn.

Triệu chứng việm đa dây thần kinh

Những biểu hiện nhận biết của bệnh bao gồm: 

• Cảm giác tê bì như bị châm chích hoặc có thể ngứa ran ở bàn chân hay bàn tay, sau đó có thể lan dần lên phần cẳng chân, cánh tay.

• Đau nhói.

• Có thể tăng nhạy cảm với các kích thích từ bên ngoài.

• Khó định vị, khó giữ thăng bằng nên rất dễ té ngã.

• Yếu cơ, đau mỏi cơ.

• Giảm cảm giác như đang đeo găng tay hay đi tất.

• Yếu liệt chân tay.

Một số trường hợp khác, biểu hiện của bệnh rất mơ hồ và dễ gây nhầm lẫn đối với các bệnh lý khác chẳng hạn như tình trạng huyết áp thất thường, dễ gây chóng mặt, ra mồ hôi quá nhiều hay cũng có thể không thể đổ mồ hôi, hay bị táo bón, tiêu chảy, bí tiểu nhưng cũng có thể tiểu không tự chủ,…

Phương pháp điều trị viêm đa dây thần kinh 

Theo Tây y 

• Corticosteroids: Thuốc chống viêm mạnh, chẳng hạn như prednisone, thường được sử dụng trong các trường hợp viêm thần kinh do rối loạn miễn dịch. Tuy nhiên, việc dùng thuốc cần được theo dõi cẩn thận do tác dụng phụ dài hạn.
• Immunoglobulin tiêm tĩnh mạch (IVIG): Một phương pháp điều trị phổ biến trong hội chứng Guillain-Barré. IVIG giúp ức chế sự tấn công của hệ miễn dịch vào các dây thần kinh bằng cách cung cấp các kháng thể lành mạnh từ người hiến tặng.
• Plasma exchange (Plasmapheresis): Kỹ thuật loại bỏ huyết tương khỏi máu của bệnh nhân để loại bỏ các kháng thể gây hại. Nghiên cứu cho thấy phương pháp này có thể rút ngắn thời gian hồi phục nếu được thực hiện sớm.
• Thuốc hỗ trợ thần kinh: Vitamin nhóm B, axit folic và các chất chống oxy hóa được dùng để nuôi dưỡng và bảo vệ dây thần kinh.
• Vật lý trị liệu (Physiotherapy): Là phần không thể thiếu giúp duy trì sức cơ, phòng ngừa teo cơ, phục hồi chức năng vận động. Cần có kế hoạch bài bản từ các chuyên viên phục hồi chức năng.

Theo Đông Y 

• Châm cứu được xem là một phương pháp điều trị hỗ trợ có giá trị trong quá trình phục hồi, đặc biệt trong giai đoạn bán cấp và mãn tính.
• Châm cứu truyền thống: Tác động vào các huyệt đạo trên đường kinh lạc để điều hòa khí huyết, kích thích tuần hoàn máu và dẫn truyền thần kinh.
• Điện châm: Kết hợp kim châm với dòng điện tần số thấp giúp tăng cường hiệu quả kích thích dây thần kinh.
• Thủy châm: Kỹ thuật tiêm thuốc như vitamin B1, B12, lidocain vào các huyệt nhằm tăng chuyển hóa tế bào thần kinh.
• Cấy chỉ: Dùng chỉ catgut đưa vào huyệt nhằm tạo kích thích kéo dài, phù hợp với điều trị mạn tính.

Biện pháp phòng ngừa viêm đa rễ thần kinh 

• Tiêm phòng đầy đủ: Tránh nhiễm virus, vị khuẩn có thể dẫn đến biến chứng viêm thần kinh 
• Giữ gìn sức khoẻ tốt: Chế độ ăn uống, vận động hợp lý
• Khám bệnh định kỳ: Nhất là người có tiền sử tiểu đường, lupus
• Tránh để cơ thể nhiễm lạnh, đặc biệt sau phẫu thuật hoặc tiêm chủng 

Viêm đa rễ thần kinh là một bệnh lý phức tạp, nhưng hoàn toàn có thể điều trị và phục hồi tốt nếu được can thiệp đúng phương pháp. Châm cứu và các phương pháp y học cổ truyền đang chứng minh được vai trò quan trọn trong việc giảm triệu chứng và tăng khả năng phục hồi. Tuy nhiên, việc điều trị nên được theo dõi sát sao bởi đội ngũ chuyên gia y tế để đạt kết quả tốt nhất.